Mắm Huế là tên gọi chung cho hơn 10 loại mắm của vùng đất Cố đô, tiêu biểu nhất là mắm ruốc, mắm tôm chua, mắm cá rò và mắm nêm với hương vị rất đặc trưng mà không vùng miền nào có được. Nếu bạn đang tìm hiểu mắm Huế trước một chuyến du lịch hoặc đơn giản muốn biết nên mua loại nào làm quà, bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ hơn 11 loại mắm đặc sản, hương vị từng loại và địa chỉ mua uy tín tại thành phố Huế.
Nghề làm mắm ở Huế đã tồn tại qua nhiều thế hệ, gắn liền với đời sống của người dân ven phá Tam Giang và vùng biển Thuận An, Lăng Cô. Mỗi loại mắm được ủ chượp từ một loại nguyên liệu riêng như tôm, cá hoặc rau củ như cà, dưa, đu đủ theo công thức gia truyền nhiều đời, tạo nên hương vị rất đặc trưng.
Điều làm nên sự khác biệt của mắm Huế nằm ở sự phong phú các loại mắm và hương vị đậm đà khó quên, cân bằng giữa mặn - cay - chua - ngọt nhờ cách ướp cùng riềng, tỏi, ớt theo tỷ lệ gia truyền.
Mắm Huế không chỉ là gia vị nêm nếm mà còn xuất hiện trong hầu hết các món ăn trứ danh của Cố đô từ bún bò Huế, bánh canh, bún hến cho đến các món cơm, kho, món xào hàng ngày của người dân nơi đây.
Đa dạng các loại mắm Huế được bày bán tại chợ Đông Ba
Mắm Huế là thực phẩm lên men nên cần bảo quản đúng cách để giữ được hương vị và tránh hư hỏng trong thời gian dài sử dụng.
Bảo quản trong hủ, hộp sạch: Cho mắm vào hũ thủy tinh hoặc hộp nhựa sạch, đậy nắp kín, bảo quản ngăn mát tủ lạnh, dùng được trong khoảng 6 tháng - 1 năm.
Dùng muỗng sạch để lấy mắm: Luôn dùng muỗng khô, sạch khi lấy mắm ra chén.
Không trộn chung nhiều loại mắm: Tránh trộn lẫn nhiều loại mắm với nhau và không bảo quản chung một hũ.
Không sử dụng mắm đổi màu, mùi: Nếu mắm đổi màu, có mùi lạ hoặc nổi váng bất thường thì không nên tiếp tục sử dụng.
>> Có thể bạn quan tâm:
Đi Huế nên mua gì làm quà? Gợi ý list đặc sản ý nghĩa dành tặng người thân
Gợi ý 20 món quà lưu niệm Huế độc đáo, đậm nét Cố Đô
Dưới đây là 11 loại mắm đặc sản tiêu biểu nhất của xứ Huế được nhiều thực khách yêu thích.
Mắm ruốc là loại mắm phổ biến trong gian bếp người Huế, được làm từ con ruốc (tép biển nhỏ) qua quá trình ủ kéo dài từ 6 tháng trở lên. Thành phẩm có màu nâu tím hoặc đỏ hồng, mùi thơm nồng đặc trưng, dùng để nêm bún bò Huế, canh rau, các món kho hoặc pha làm nước chấm.
Mắm ruốc Huế có màu nâu tím sánh đặc
Mắm tôm chua được xem như biểu tượng ẩm thực của Huế, làm từ tôm tươi cỡ vừa, sơ chế sạch sẽ và ngâm cùng nước muối hoặc rượu cho ửng đỏ rồi đem ủ cùng riềng, tỏi, ớt trong khoảng nửa tháng. Khi chín, mắm có màu cam đẹp mắt, vị chua nhẹ, mặn vừa, cay thơm, ăn ngon nhất khi kèm thịt luộc, cơm nóng.
Đĩa mắm tôm chua Huế ăn kèm thịt luộc, dưa giá
Khác với mắm tôm chua, mắm tép (còn gọi là tép chua) dùng nguyên liệu là những con tép nhỏ, ủ cùng thính gạo trong khoảng một tháng. Mắm có màu đỏ hồng tươi, vị ngọt đậm, không nặng mùi và càng để lâu càng thơm ngon. Đây cũng là đặc sản Huế được nhiều du khách mua làm quà.
Mắm tép Huế có hương vị thơm ngon, đậm đà
Vào mùa cá cơm từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch, người Huế chọn cá cơm than hoặc cá cơm chỉ tươi để làm mắm, trộn cùng muối theo tỷ lệ khoảng 5-7 cá với 1 muối rồi ủ cùng thính. Mắm cá cơm có vị thơm tự nhiên, mặn dịu, thường ăn kèm rau sống, thịt ba chỉ hoặc chuối chát.
Mắm cá cơm nguyên con ở Huế
Mắm cá rò làm từ cá rò non theo thuỷ triều về vùng biển Thuận An mỗi năm, thịt cá mềm và ít xương nên rất dễ ăn. Cá được ủ cùng muối, thính và cơm nguội trong khoảng 2 tháng cho đến khi lên vị chua nhẹ, sau đó trộn thêm ớt, đường để cân bằng vị giác.
Mắm cá rò có vị cay mặn đặc trưng
>> Khám phá ngay:
List 20 quán cơm Huế ngon du khách nhất định phải thử
Top 13 quán cơm niêu Huế ngon nức tiếng
Top 10 quán cơm tấm Huế ngon, đậm đà
Mắm sò là đặc sản riêng của vùng Lăng Cô, làm từ những con sò tươi sống được ủ trong chai thủy tinh lớn cho đến khi mắm tách thành hai phần nước và bã. Mắm có vị béo, thơm đặc trưng, chua cay nhẹ, dùng ăn cùng cơm nóng hoặc làm nước chấm.
Mắm sò là đặc sản nổi tiếng tại Lăng Cô Huế
Mắm nêm được ủ từ nhiều loại cá như cá than, cá nục, cá trích trong khoảng 3 tháng, có thể để nguyên con hoặc xay nhuyễn. Đây là loại mắm không thể thiếu trong món bún mắm nêm trứ danh, cũng thường dùng chấm thịt luộc, bê thui hay mít luộc. Khi ăn, thực khách có thể thêm gia vị tỏi, ớt, gừng, thơm và đường để mắm ngon hơn.
Mắm nêm Huế thường được ăn kèm bún, thịt luộc hoặc bún thịt nướng
Mắm cà pháo Huế làm từ cà pháo cắt đôi, muối cùng riềng và ớt trong một khoảng thời gian nhất định để cà lên men vừa chín tới. Thành phẩm có vị chua cay, giòn rụm, là lựa chọn phù hợp cho những ai không quen vị mắm tôm hay mắm cá.
Mắm cà pháo Huế được đựng trong hũ được bày bán nhiều ở các chợ tại Huế
>> Du khách có thể mua các loại mắm Huế ngon tại chợ Tây Lộc, chợ Bên Ngự và các khu chợ ẩm thực nổi tiếng ở Huế
Mắm dưa thường được làm vào mùa hè khi dưa gang vào độ ngon nhất, đôi khi kết hợp thêm đu đủ hoặc ớt xanh. Vị chua ngọt, giòn, cay nhẹ của mắm dưa rất hợp ăn cùng cơm nóng vào những ngày trời se lạnh.
Mắm dưa Huế có vị cay, giòn rất ngon
Mắm đu đủ dùng đu đủ xanh thái sợi hoặc miếng vừa, muối theo cách tương tự mắm dưa và mắm cà pháo, thường được làm nhiều vào mùa mưa. Mắm có vị giòn, chua nhẹ, cay nồng từ ớt, thích hợp ăn kèm cơm nóng hoặc chế biến cùng cá, thịt.
Mắm đu đủ Huế có vị giòn, chua nhẹ
Mắm thính Huế làm từ cá nục hoặc cá de tươi vào mùa hè, ủ cùng muối trong vại từ 2-3 tháng cho đến khi cá mềm, dậy mùi thơm đặc trưng. Món này thường được hấp cùng gia vị, rưới mỡ hành và ăn kèm rau luộc như rau lang, rau muống.
Mắm thính Huế thường được ăn kèm rau luộc
Để mua được mắm Huế chuẩn vị, uy tín, bạn nên ưu tiên các khu chợ truyền thống lâu đời hoặc cửa hàng đặc sản có thương hiệu rõ ràng.
|
Địa điểm |
Đặc điểm |
Giá tham khảo |
|
Chợ Đông Ba |
Chợ trung tâm lớn nhất thành phố Huế, tập trung nhiều gian hàng mắm đủ loại, dễ so sánh giá và hương vị |
70.000 - 100.000đ/hộp 300-500g |
|
Chợ An Cựu, chợ Tây Lộc |
Chợ dân sinh quen thuộc của người địa phương, giá thường mềm hơn khu du lịch |
Tương đương chợ Đông Ba |
|
Cửa hàng đặc sản có thương hiệu |
Đóng gói sẵn, có nhãn mác, hạn sử dụng rõ ràng, tiện mang đi xa hoặc gửi làm quà |
Tùy thương hiệu và trọng lượng |
Ngoài việc khám phá các khu chợ truyền thống, bạn cũng có thể ghé AEON MALL Huế để mua sắm, vui chơi và lựa chọn những đặc sản Huế chất lượng trong không gian hiện đại, tiện nghi. Tại đây quy tụ nhiều gian hàng địa phương được tuyển chọn kỹ lưỡng, giúp du khách dễ dàng tìm thấy những món quà mang đậm chất Cố Đô.
Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về mắm Huế cũng như dễ dàng lựa chọn được loại mắm phù hợp để thưởng thức hoặc mua làm quà. Nếu có dịp ghé thăm Cố đô, đừng quên dành thời gian khám phá những hương vị đặc trưng của ẩm thực Huế và ghé AEON MALL Huế để mua sắm các đặc sản chất lượng, vui chơi, thư giãn trong không gian hiện đại, tiện nghi, giúp hành trình khám phá Huế thêm trọn vẹn.
